Се­ксу­ал­но­то вознемирување првпат го искусив во основно училиште и, секој пат кога дискутирам за тоа, сметам дека е соодветно, особено во контекстот на „Јавна соба“.

Во шесто или седмо одделение дел од момчињата во нашето одделение почнаа да ги допираат де­вој­чи­ња­та за нивните гради или задник, без нивна согласност. Јас бев една од тие девојки на кои ова им се случуваше почесто. Ова насилство го пријавив кај класната. Тоа беше еден и единс­твен пат кога сум пријавила сексуално вознемирување / насилство кај некој надлежен.

„Ка­ко не ви е срам да се однесувате така!“ викаше нашата класна. Се сеќавам дека беше ви­стин­ски лута, но, освен нејзиното викање и јавно срамење, овие момчиња не искусија никакви други пос­ле­ди­ци. Наставничката не почна каква било процедура со која тие би добиле дисциплински мер­ки. Во конкретниот случај, имаше барем пет-шест жртви, можеби и повеќе, но на ад­ми­ни­стра­ци­ја­та на нашето училиште, очигледно, тоа не ѝ беше важно. Во најмала рака, требаше мом­чи­ња­та да ги пратат кај психологот или педагогот, иако, според моето мислење, во ваква сериозна си­ту­а­ци­ја би биле соодветни и построги дисциплински мерки. Мислам дека тогаш научив дека нема по­ен­та да се пријавува сексуално насилство или вознемирување бидејќи дури и кога ми веруваа над­леж­ни­те (односно мојата класна), сепак ништо не се презеде. Секако, сексуалното воз­не­ми­ру­ва­ње продолжи.


Нормализирано како „безопасно шегување“
Че­сто размислувам за овие инциденти бидејќи, преку пасивноста на училишната администрација, овој вид вознемирување целосно се нормализираше во нашиот клас. Таа нормализација се случи би­деј­ќи немаше никакви последици за момчињата и бидејќи мислам дека момчињата (а ве­ро­јат­но и девојчињата) не го разбираа концептот на согласност до крај. Бидејќи немавме програма за Се­оп­фат­но сексуално образование (ССО), многумина од нас не знаевме што преминува преку одре­де­на граница, а што не. Дури се сеќавам дека некои од момчињата се шегуваа со едно друго мом­че (ќе го наречеме Андреј), за кое сметаа дека „не е кул“ бидејќи никогаш не допрел девојче за задник (без согласност).
Ми текнува дека дури и јас ја интернализирав оваа сексистичка логика и во еден момент по­мис­лив дека Андреј е губитник бидејќи не учествувал во овој вид насилство. Всушност, во нашиот клас по­ле­ка се создаваше една нарација за машкост (секако, поткрепена од веќе постојната оп­штес­тве­на нарација), каде што немање искуство со сексуално вознемирување девојчиња се поистовети со не­ма­ње сексуално искуство, што, пак, се поистовети со одреден вид феминизација. Момчињата во нашето одделение не го сметаа Андреј за „вистински маж“ бидејќи тој никогаш немаше се­ксу­ал­но вознемирувано некоја девојка. Ова не е некоја уникатна нарација, која магично се појави во на­ше­то одделение, туку етаблирана општествена нарација, која е поткрепена од поп-културата, до­маш­но­то однесување, полициско игнорирање на женската болка и од многу други аспекти од на­ше­то опшество. 
Не сум во контакт со ниту едно момче од моето одделение во основно, но се прашувам како се однесуваат сега кон девојките и жените во нивниот живот денес. Дали некогаш на своите при­ја­те­ли, членови од семејството или партнери им признале дека сексуално ги вознемирувале своите со­у­че­нич­ки во основно училиште или, можеби, и понатаму во животот сексуално вознемирувале дру­ги жени? Дали воопшто ова однесување го перципираат како погрешно? Дали, можеби, некои од нив се членови на „Јавна соба“? Искрено, ова не би ме изненадило.
Исто­вре­ме­но, сексуалното вознемирување е нормализирано како, наводно, „безопасно ше­гу­ва­ње“, а и сѐ уште се смета за табу-тема за која ретко се зборува. Често, тие што зборуваат јавно за сво­и­те искуства со сексуално вознемирување и насилство се сметаат за храбри бидејќи ретко кој се осмелува да ја отвори таа тема знаејќи во какво (патријархално) општество живееме. За секоја по­фал­ба што ја добиваат овие храбри жени (и луѓе од друг род), има уште толку сексистички сом­не­жи, изразување недоверба наспроти жртвата и коментари од типот „ова го прават за вни­ма­ние“.

Но, казнувањето  е само еден дел од решението. Другиот дел е да се посвети по­го­лем фокус на сексуалното образование на младите за да се превенира ова насилство во иднина.

Се­ка­ко дека има поврзаност меѓу инцидентите што јас и многу девојчиња сме ги искусиле во ос­нов­но училиште, немањето сексуално образование во клучните тинејџерски години и појавата на гру­пи како „Јавна соба“. Ако не разбираме што сексуалната согласност до крај значи, сѐ почесто ќе има инциденти на сексуално вознемирување и на насилство. И, секако, во 21 век, важно е таа де­фи­ни­ци­ја на согласност да ја опфати и нашата дигитална реалност за да создадеме вистински ед­на­кво општество.

(Автор­ка­та е дел од феминистичката платформа „Медуза“)



Прочитајте го целиот текст во 45-тиот број на Лице в лице.
Купете тука: